İnternet Haberciliği ve Eşik Bekçiliği

Makale incelemesi yapacağız. İnternet Haberciliği ve Eşik Bekçiliği makalesini yöntem, durum analizi ve sonuç bölümleriyle analiz edeceğiz.

İnternet Haberciliği ve Eşik Bekçiliği
Reklamlar
Reklamlar
Reklamlar

İnternet Haberciliği ve Eşik Bekçiliği

Kitle iletişim araçlarının görev ve fonksiyonları içerisinde haber her zaman öncelikli bir konu olmuştur. Kaynaktan hedef kitleye mesajların ulaştırılması sürecinde içeriğe yön verenlerin rollerine ilişkin tartışmalar günümüzde de devam etmektedir. Kitle iletişim araçlarında habere yön veren ve “eşik bekçileri” olarak tanımlanan iletişimcilerin rolleri yeni dönemde de farklı biçimlerde devam etmektedir. Geleneksel kitle iletişim araçlarındaki eşik bekçileri ve rolleri ile yeni medyada bu görevi üstlenenlerin konumu bu çalışmada ele alınmaktadır. Eşik bekçiliği kavramının ayrıntılı tartışıldığı çalışmada haber üretim süreçlerinde eşik bekçilerinin rollerine yer verilmekte, geleneksel medya ve yeni medyadaki rollerde nasıl bir değişme gösterdikleri incelenmektedir. Çalışmada literatürle sınırlı kalınmayarak ayrıca Türkiye’de en çok ziyaret edilen haber siteleri üzerinde yapılan alan araştırmasına dayalı olarak konu değerlendirilmeye çalışılmaktadır.

Bu çalışma kapsamında geleneksel medyadan yeni medyaya geçiş sürecinde tarihsel olarak eşik bekçiliği kavramının nasıl bir dönüşüm izlediği açıklanmıştır. Bu kapsamda, yeni medyada da geleneksel medyada olduğu gibi medya kuruluşunun genel yapın politikası ve ilkeleri haberciler için ilk eşiği oluştururken haberin diğer süreçlerinde muhabir veya editörün haberi çoğu kere tek bir eşikten geçerek hedef kitleye ulaşmaktadır. Yeni medyada yetki ve sorumluluğun editör veya muhabirde yoğunlaşması, bu görevleri yerine getireceklerde aranan nitelikleri de artırmıştır. Yeni medyada görev yapacak haberciler için sadece haber yazmak yetmemekte, ajanstan veya kaynaktan alınan bir haberin farklı unsurlarını ön plana çıkararak yeniden oluşturma, fotoğraf ve görüntü çekme, bunları kurgulayabilme, bilgisayara ve belirli programlara hakim olma, grafik ve animasyon programlarından en azından bir veya birkaçını bilme, teknolojik gelişmeleri ve uygulamaları izleyebilme, belirli seviyede yabancı dili yani İngilizceyi bilme gibi özellikler istenmektedir.

Yöntem

Bu çalışma için eşik bekçiliği kavramının temsili olarak Türkiye’de günlük en çok ziyaretçiye sahip olan üç medya kuruluşu hangileri olduğu tespit edilmiş ve üç medya kuruluşunun genel yayın koordinatörü konumunda olan üst yöneticileri ile 08 Haziran 2014 tarihinde derinlemesine mülakat yöntemi ile veriler derlendi, daha sonra deşifre edilerek aşağıdaki bulgularına ulaşılmış.

Alandan derlenen verilere bakıldığında üç medya kuruluşunun da haber üretim süreçleri ve haber kaynakları açısından benzer yöntemler kullandığı, büyük oranda geleneksel anlamda muhabir görevlendirmekten kaçındıkları, geleneksel muhabirlerin ise Meclis’te görevlendirildiği, haber kaynaklarını büyük oranda ulusal ajansların oluşturduğu görülmektedir. Araştırma verilerinin derlendiği üç medya kuruluşu da ülkedeki yaygın haber ajanslarının tamamına, içlerinden birisinin ise uluslar arası ajanslardan birisine üyedir. Her medya kuruluşunun öncelikli haber kaynağını ulusal ajanslar oluştururken rakip medya kuruluşları, geleneksel medya ve bunların uzantısı konumundaki internet tabanlı haber portalları veya kuruluşları haberi ve bilgiyi öğrendikleri ikinci kaynak konumundadır.

Üç medya kuruluşunun haber kaynakları arasında Facebook ve Twitter başta olmak üzere diğer sosyal medya kuruluşları özel bir yer tutmaktadır. Medya kuruluşlarında görev yapan editörler ilgi alanlarına göre sosyal medyayı özel olarak izlemekte ve kendileri açısından haber değeri taşıyan konuları kendi medyalarına taşıyıp yeniden haber haline getirmektedir.  Haber kaynaklarından bu medya kuruluşlarına günlük olarak 3.000 civarında haber gelmekte ve bunların 200 kadarı ana sayfalarda yer bulabilmektedir. Haber kaynaklarından gelen haberlerin tamamı teknolojik olarak yayın kuruluşları tarafından hedef kitlelerine ulaştırılabilecek olmasına rağmen her medya kuruluşu hedef kitlesinin ilgi, istek ve beklentilerini dikkate alarak yayın kuruluşu olarak kendi konumlarını olumsuz etkileyeceği kaygısı ile bu yöntemin uygulanmasına karşı çıkmaktadır.

Bulgular ve Tartışma ya da Yorum

Yeni medyada haber üretim süreçleri ve bu süreçlerde yer alan denetim mekanizmaları geleneksel medyaya göre farklılıklar göstermektedir. Yeni medyanın yaygınlaştığı dönem son çeyrek asır hatta son on veya on beş yıllık süreyi içermektedir. Bu süreçte geleneksel medyadan birçok noktada farlılıklar gösteren yeni medya ortaya çıkmış, hızla yaygınlaşmış ve milyonlarca insana ulaşmıştır. Yeni medyanın kurumsal olarak tamamen şekillendiğini söylemek için belki zaman erken. Ancak zaman içerisinde eksiklikleri ortaya çıktıkça bunların giderileceği de açıktır. Mevcut konumuyla hedef kitlenin günlük hayatının ayrılmaz bir parçası haline gelen yeni medya kuruluşlarının haber üretim sürecine ilişkin oluşturulan model sonraki dönemde yapılacak çalışmalara yardımcı olabilecektir.

Sonuç ve Öneriler

Teknolojik gelişmeler, geleneksel medyanın haber vermedeki hızı, yeni medyanın hızlı ve çoğu zaman anlık haber verme zorunluluğu alanın yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Haber ve enformasyon kaynaklarının artması ile birlikte yeni medyada haberin daha çok kategorileştirildiği literatür ve alan araştırmasından anlaşılmaktadır. Haberdeki yarış ve çok okunan haber üretme isteği yeni medyada özel bir habercilik dalı olarak olta haberciliğini ortaya çıkardığını ortaya koymakta.

Yeni medya çerçevesinden haber üretim süreci ve eşik bekçiliği kavramı ve uygulamaları da değişmiştir. Bu çerçevede sürecin yeniden modellenmeye ihtiyacı olduğu düşünülerek oluşturulan modelde de açıkça görüldüğü üzere sistemin temel olarak dört aşamalı bir eşik süzgecinden geçerek işlediği çalışmanın ortaya çıkardığı önemli bir sonuç olmuştur. Geleneksel medyada üretilen tüm haberlerin yayından önce birçok eşik tarafından kontrolü yerine yeni medyada daha yetki sahibi editörler tarafından üretilen haberin hedef kitleye ulaştığı önemli bir tespit olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kişisel Sonuç:

Bu makale kapsamında yeni medyada haberciliğin dört eşiğe ayrıldığını ve eşiklerin haber yapım sürecindeki etkilerini çözümleyebildim. Bu eşiklerin aslında karşılıkları konu seçiminden mizanpaja ve yorumların yönetimine kadar bir süreç olduğunu ortaya koymuştur. Yeni medya içinse aşağıdaki süreç ortaya konmuştur.

Dergi: V. Eurapean Congerence on Social and Behavioral Sciences, IASSR International Association of Social Science Research, St Petersburg, Russia – September 11-14, 2014

Yazarlar : Nurettin Güz – Hayrullah Yanık –Ozan Kocabaş

Anahtar kavramlar

Yeni medya, eşik bekçisi, eşik bekçiliği, haber siteleri, geleneksel medya

 

 

Tepkileriniz Nedir?

like
1
dislike
1
love
0
funny
0
angry
0
sad
1
wow
0
Reklamlar
Reklamlar
Reklamlar